Veiligheid in het magazijn: risico’s, regels & checklist

Veiligheid in een magazijn begint bij een goed beeld van de veiligheidsrisico’s. Toch heeft een groot deel van de bedrijven die risico’s nog niet voldoende in kaart gebracht volgens de Code Gezond en Veilig Magazijn. In dit artikel lees je wat de belangrijkste risico’s zijn, welke veiligheidsregels er gelden en hoe je zorgt voor een veilige werkomgeving.

Wil je een magazijninspectie laten uitvoeren? Safety Support, de veiligheidsspecialist van Begra Group, voert professionele magazijninspecties uit, geeft veiligheidsadvies en verzorgt reparaties aan magazijnstellingen volgens de actuele normen en richtlijnen.

Waarom is veiligheid in een magazijn belangrijk?

Een veilige werkomgeving heeft voordelen voor zowel medewerkers als het magazijnproces. Door risico’s te beperken en veiligheidsmaatregelen goed toe te passen, voorkom je ongevallen, schade en onnodige vertragingen.

De voordelen van een veilig magazijn:

• Minder arbeidsongevallen: minder kans op letsel door bijvoorbeeld aanrijdingen, vallen of vallende goederen.

• Minder schade: bescherming van magazijnstellingen, goederen en materieel.

• Minder ziekteverzuim: een veilig magazijn verkleint de kans op blessures en lichamelijke klachten, waardoor medewerkers gezonder en langer inzetbaar blijven.

• Efficiënter werken: een goed georganiseerd magazijn zorgt voor soepelere werkprocessen.

• Meer vertrouwen bij medewerkers: duidelijke regels en een veilige werkomgeving geven meer zekerheid tijdens het werk.

• Voldoen aan de Arbowet: met een goed veiligheidsbeleid voldoe je aan de wettelijke verplichtingen rondom gezond en veilig werken.

Veiligheid is bovendien geen eenmalige controle, maar een continu proces. Door risico’s regelmatig te beoordelen, medewerkers goed te instrueren, naar hun ervaringen en signalen te luisteren en het magazijn veilig in te richten, voorkom je veel problemen voordat ze ontstaan.

Lees ook ons artikel over hoe je je team en goederen beschermt.

Welke veiligheidsregels gelden in een magazijn?

De veiligheidsmaatregelen verschillen per magazijn, afhankelijk van de werkzaamheden, inrichting en gebruikte middelen. Toch gelden er een aantal basisregels die in vrijwel iedere magazijnomgeving belangrijk zijn. 

Voer een RI&E uit

Iedere werkgever met personeel is volgens de Arbowet verplicht om een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op te stellen. Hierin worden alle veiligheids- en gezondheidsrisico’s binnen het magazijn in kaart gebracht en wordt vastgelegd welke maatregelen nodig zijn om deze risico’s te beperken.

Werk de RI&E regelmatig bij wanneer bijvoorbeeld processen, machines of de magazijninrichting veranderen.

Besteed in de RI&E onder andere aandacht aan:

• risico’s van intern transport, zoals heftrucks en palletwagens;

• de veiligheid van magazijnstellingen en andere opslagmiddelen;

• fysieke belasting van medewerkers;

• brandveiligheid en vluchtwegen;

• gevaarlijke stoffen of acculaadstations (indien aanwezig);

• een concreet plan van aanpak met verbetermaatregelen.

Maak een verkeersplan

In een magazijn delen voetgangers en intern transport vaak dezelfde ruimte. Zonder duidelijke afspraken kunnen gevaarlijke situaties ontstaan, zoals aanrijdingen tussen medewerkers en heftrucks. Een verkeersplan zorgt voor structuur in alle verkeersbewegingen en helpt risico’s te beperken.

Een goed verkeersplan bevat onder andere:

• vaste rijroutes voor heftrucks en andere transportmiddelen;

• aparte en duidelijk gemarkeerde looppaden;

• duidelijke voorrangsregels;

• gemarkeerde oversteekplaatsen;

• snelheidslimieten;

• spiegels bij onoverzichtelijke kruisingen;

• voldoende verlichting op rij- en looproutes.

Houd looppaden en vluchtwegen vrij

Looppaden, nooduitgangen en veiligheidsvoorzieningen moeten altijd vrij toegankelijk zijn. Materialen die tijdelijk worden neergezet, kunnen in een noodsituatie voor gevaarlijke vertraging zorgen. Een opgeruimd magazijn verkleint bovendien de kans op struikelen en uitglijden.

Controleer regelmatig of:

• looppaden vrij zijn van pallets, dozen en afval;

• nooduitgangen niet worden geblokkeerd;

• brandblussers en EHBO-middelen goed bereikbaar zijn;

• vloeren schoon, droog en vlak zijn;

• kabels en verpakkingsmateriaal niet in looproutes liggen.

Leid medewerkers goed op

Veilig werken begint met goed geïnformeerde medewerkers. Nieuwe medewerkers moeten weten welke veiligheidsregels gelden en hoe zij veilig omgaan met machines, stellingen en goederen. Ook ervaren medewerkers hebben baat bij regelmatige herhaling van veiligheidsinstructies.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een duidelijke veiligheidsinstructie voor nieuwe medewerkers;

• een geldig heftruck- of reachtruckcertificaat voor bestuurders;

• periodieke toolboxmeetings of veiligheidsbesprekingen;

• duidelijke procedures voor het melden van schade en onveilige situaties;

• instructies voor het veilig opslaan en stapelen van goederen.

Gebruik de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)

Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) beschermen medewerkers tegen risico’s die niet op een andere manier kunnen worden weggenomen. Welke PBM nodig zijn, hangt af van de werkzaamheden en de risico’s die uit de RI&E naar voren komen.

Veelgebruikte PBM in een magazijn zijn:

• veiligheidsschoenen met stalen of composiet neus;

• werkhandschoenen;

• veiligheidsbril;

• veiligheidshelm;

• gehoorbescherming;

• reflecterende veiligheidskleding of een veiligheidshesje.

Laat medewerkers weten wanneer PBM verplicht zijn en hoe ze deze correct gebruiken.

Zorg voor duidelijke signalering

Goede signalering maakt direct duidelijk waar medewerkers veilig kunnen lopen, rijden en werken. Dit verkleint de kans op misverstanden en helpt ook bezoekers om zich veilig door het magazijn te bewegen.

Denk hierbij aan:

• vloermarkeringen voor rij- en looppaden;

• waarschuwingsborden;

• verkeersborden en snelheidsaanduidingen;

• markering van nooduitgangen en vluchtwegen;

• markering rondom gevaarlijke zones;

• spiegels bij onoverzichtelijke kruisingen.

Controleer magazijnstellingen regelmatig

Volgens de Arbowet en de Europese norm NEN-EN 15635 moeten magazijnstellingen minimaal één keer per jaar (met een tussenpoos van maximaal 12 maanden) grondig worden gekeurd door een deskundige keurmeester. Daarnaast is een visuele wekelijkse ronde door eigen personeel verplicht om directe schade op te sporen.

Controleer bijvoorbeeld op:

• verbogen of beschadigde staanders;

• kromme of beschadigde liggers;

• losse of ontbrekende verankeringen;

• ontbrekende borgpennen;

• overbelasting van vakken of stellingvelden;

• zichtbare aanrijdschade.

Zorg daarnaast dat de maximale vakbelasting en veldbelasting duidelijk zichtbaar zijn, zodat medewerkers weten hoeveel gewicht veilig opgeslagen kan worden.

Bescherm kwetsbare onderdelen

Aanrijdingen met heftrucks en palletwagens zijn een veelvoorkomende oorzaak van schade aan magazijnstellingen. Met de juiste veiligheidsartikelen voorkom je veel schade en beperk je veiligheidsrisico’s. Vooral hoeken, kopse kanten van stellingen en onderdoorgangen verdienen extra aandacht.

Gebruik waar nodig:

• stijlbeschermers ter bescherming van de stellingstaanders;

• vrijstaande aanrijdbeveiliging voor de kopse kant van een rij en onderdoorgangen, verankerd in de vloer;

• geleiderails langs rijroutes om heftrucks op afstand van stellingen te houden;

• hoekbescherming op plaatsen met veel verkeer;

• kolombescherming om dragende constructies te beschermen tegen aanrijdingen.

Door kwetsbare onderdelen goed te beschermen, verleng je de levensduur van je magazijninrichting en verklein je de kans op gevaarlijke situaties en kostbare stilstand.

Wat zijn de grootste veiligheidsrisico's in een magazijn?

De Code Gezond en Veilig Magazijn benoemt tien risico-hotspots: plekken in en rondom het magazijn waar de kans op ongevallen of schade groter is. Door deze zones regelmatig te controleren en risico’s tijdig aan te pakken, voorkom je gevaarlijke situaties en creëer je een veiligere werkomgeving.

De belangrijkste veiligheidsrisico’s per hotspot:

1. Laaddock

Een laaddock is een drukke plek waar vrachtwagens, heftrucks en medewerkers samenkomen. Tijdens laad- en loswerkzaamheden ontstaan risico’s door aanrijdingen, vallende goederen en fysieke belasting.

2. Gangen

In de gangen vinden verschillende activiteiten tegelijk plaats, zoals orderverzameling, schoonmaak en intern transport. Smalle gangen en kruisend verkeer vergroten de kans op botsingen en aanrijdingen.

3. Stellingen

Magazijnstellingen vormen een belangrijk aandachtspunt binnen de magazijnveiligheid. Beschadigde onderdelen, overbelasting of verkeerd opgeslagen goederen kunnen leiden tot instabiele situaties of vallende goederen.

4. Doorgangen

Doorgangen tussen zones of hallen zijn vaak onoverzichtelijke punten waar verschillende verkeersstromen samenkomen. Duidelijke markering en goede signalering helpen om risico’s te beperken.

5. Kruisingen

Op kruisingen van loop- en rijroutes is de kans op aanrijdingen groter, vooral wanneer het zicht beperkt is. Spiegels, vloermarkering en duidelijke voorrangsregels kunnen gevaarlijke situaties voorkomen.

6. Loop- en rijpaden

Wanneer voetgangers en intern transport dezelfde ruimte gebruiken, ontstaat een verhoogd risico op botsingen. Een duidelijke scheiding tussen looproutes en rijroutes zorgt voor meer veiligheid.

7. In- en ompakstations

Bij in- en ompakstations wordt vaak veel handmatig werk uitgevoerd. Repeterende bewegingen, tillen en een verkeerde werkhouding kunnen leiden tot fysieke klachten en overbelasting.

8. Entresol

Entresolvloeren brengen specifieke risico’s met zich mee, zoals valgevaar vanaf de verdieping of onvoldoende beveiligde randen. Goede valbeveiliging en veilige toegang zijn hierbij essentieel.

9. Acculaadstation

Bij acculaadstations moet extra aandacht zijn voor brandveiligheid en veilig gebruik. Tijdens het laden van heftruckaccu’s kunnen onder andere warmte, zuurlekkage en explosieve gassen zoals waterstof ontstaan.

10. Overige ruimtes en operationele zones

Ook andere delen van het bedrijf kunnen veiligheidsrisico’s bevatten, zoals expeditiezones, retourafdelingen, sanitaire ruimtes en kantines. Een veilige werkomgeving vraagt daarom om aandacht voor het hele bedrijfsterrein, niet alleen het magazijn zelf.

Hoe zorg je ervoor dat een magazijnstelling veilig blijft?

Een magazijnstelling is ontworpen om zware lasten veilig op te slaan, maar alleen wanneer deze correct wordt gebruikt, onderhouden en gecontroleerd. Beschadigingen door aanrijdingen, overbelasting of verkeerd gebruik kunnen de stabiliteit van een stelling beïnvloeden. 

Regelmatige controle en goed onderhoud zijn daarom essentieel om een veilige werkomgeving te behouden.

Controleer magazijnstellingen regelmatig op schade

Een kleine beschadiging lijkt soms onschuldig, maar kan gevolgen hebben voor de draagkracht en veiligheid van de stelling. Controleer daarom regelmatig of alle onderdelen nog in goede staat zijn.

Let tijdens controles onder andere op:

• verbogen of beschadigde staanders;

• vervormde liggers;

• ontbrekende borgpennen of losse verbindingen;

• beschadigde vloerverankering;

• scheefstand van de constructie;

• tekenen van overbelasting.

Medewerkers moeten schade of onveilige situaties direct melden, zodat er snel actie kan worden ondernomen. Bij ernstige schade moet een stelling direct worden ontlast en indien nodig buiten gebruik worden gesteld.

Voorkom overbelasting

Iedere magazijnstelling heeft een maximale draagcapaciteit. Wanneer deze belasting wordt overschreden, kan de stabiliteit van de constructie in gevaar komen.

Zorg daarom voor:

• duidelijke waarschuwingen met de maximale belasting;

• een correcte verdeling van het gewicht over de stelling;

• opslag van zware goederen op de juiste niveaus;

• medewerkers die weten hoe de stelling veilig moet worden beladen.

Een veilige stelling begint dus niet alleen bij een goede constructie, maar ook bij verantwoord gebruik. Wanneer je de configuratie van stellingen wilt aanpassen, controleer dan altijd bij de leverancier of fabrikant wat dit voor impact heeft op het draagvermogen. Om gevaarlijke situaties te voorkomen.

Bescherm stellingen tegen aanrijdingen

Aanrijdingen met heftrucks en palletwagens zijn een veelvoorkomende oorzaak van schade aan magazijnstellingen. Vooral staanders aan het begin van gangpaden, hoeken en doorgangen zijn kwetsbare plekken.

Bescherm je magazijninrichting met:

• staanderbescherming;

• vrijstaande aanrijdbeveiliging bij hoeken en onderdoorgangen;

• geleiderails langs rijroutes;

• bescherming van kolommen en andere kwetsbare onderdelen.

Door aanrijdbeveiliging op de juiste plaatsen toe te passen, voorkom je schade en verklein je de kans op gevaarlijke situaties.

Laat magazijnstellingen inspecteren

Naast dagelijkse controles is het belangrijk om magazijnstellingen periodiek professioneel te laten inspecteren. Tijdens een magazijninspectie worden de technische staat, eventuele beschadigingen en het veilige gebruik van de stellingen beoordeeld.

Een inspectie bestaat onder andere uit:

• controle van stellingonderdelen en constructie;

• beoordeling van schade en risico’s;

• controle van belasting en gebruik;

• vastlegging van bevindingen in een inspectierapport;

• advies over eventuele reparaties of verbetermaatregelen.

Safety Support, veiligheidsspecialist binnen Begra Group, voert ingebruikname-inspecties, periodieke inspecties en schade-inspecties uit volgens relevante normen en richtlijnen, waaronder NEN-EN 15635 en NPR 5055.

Zorg voor correcte montage en aanpassingen

Een magazijnstelling is alleen veilig wanneer deze correct is gemonteerd en geschikt is voor de beoogde toepassing. Aanpassingen aan de configuratie, zoals het verplaatsen van liggers of toevoegen van onderdelen, kunnen invloed hebben op de draagkracht.

Let op:

• professionele montage volgens de voorschriften;

• correcte verankering in de vloer;

• gebruik van originele of geschikte onderdelen;

• controle na verplaatsing of aanpassing van stellingen.

Veiligheidschecklist voor het magazijn

Gebruik deze checklist om regelmatig te controleren of jouw magazijn veilig is ingericht en gebruikt wordt.

Wetgeving en organisatie

☐ Er is een actuele Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) aanwezig.
☐ Er is een plan van aanpak opgesteld om risico’s te verminderen.
☐ Medewerkers kennen de veiligheidsregels en procedures.
☐ Veiligheidsinstructies worden regelmatig herhaald.
☐ Er is een duidelijke procedure voor het melden van schade en onveilige situaties.

Verkeersveiligheid in het magazijn

☐ Rijroutes voor heftrucks en looppaden voor voetgangers zijn duidelijk aangegeven.
☐ Er zijn duidelijke voorrangsregels binnen het magazijn.
☐ Kruisingen en onoverzichtelijke plekken zijn voorzien van passende signalering of spiegels.
☐ Heftrucks en andere transportmiddelen worden veilig gebruikt.
☐ Er is voldoende ruimte tussen rijroutes en magazijnstellingen.

Magazijnstellingen controleren

☐ Magazijnstellingen worden regelmatig gecontroleerd op schade.
☐ Beschadigde staanders, liggers of andere onderdelen worden direct gemeld.
☐ Aanrijdschade wordt beoordeeld en indien nodig hersteld.
☐ De maximale vak- en veldbelasting is duidelijk zichtbaar.
☐ De stellingen worden niet zwaarder belast dan toegestaan.
☐ De stellingen zijn correct gemonteerd en stabiel verankerd.

Bescherming van magazijninrichting

☐ Kwetsbare stellingonderdelen zijn voorzien van bescherming.
☐ Hoeken en kopse kanten zijn beschermd tegen aanrijdingen.
☐ Er is geschikte aanrijdbeveiliging geplaatst bij risicovolle locaties.
☐ Kolommen, deuren en andere constructies zijn beschermd waar nodig.
☐ Doorvalbeveiliging is aanwezig wanneer dit noodzakelijk is.

Orde, netheid en vluchtwegen

☐ Looppaden zijn vrij van obstakels.
☐ Nooduitgangen zijn altijd bereikbaar.
☐ Brandblussers en EHBO-middelen zijn goed toegankelijk.
☐ Vloeren zijn schoon, droog en vrij van beschadigingen.
☐ Goederen staan stabiel opgeslagen.

PBM en signalering

☐ Medewerkers beschikken over de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM).
☐ Veiligheidsschoenen en andere verplichte PBM worden gebruikt.
☐ Veiligheidsborden en waarschuwingen zijn duidelijk zichtbaar.
☐ Gevaarlijke zones zijn herkenbaar gemarkeerd.
☐ Looproutes en rijroutes zijn duidelijk aangegeven.

Onderhoud en inspecties

☐ Nieuwe magazijnstellingen zijn vóór ingebruikname gecontroleerd.
☐ Periodieke inspecties worden uitgevoerd door een deskundige.
☐ Inspectieresultaten worden vastgelegd.
☐ Afwijkingen worden opgevolgd en hersteld.
☐ Er is een verantwoordelijke aangewezen voor de veiligheid van de opslagmiddelen.

Veiligheid vergroten met de juiste magazijninrichting

Een veilig magazijn begint met een helder beeld van de risico’s, duidelijke regels en een goede inrichting. Met de juiste producten, zoals aanrijdbeveiliging, stellingbescherming en vloermarkering, verklein je de kans op schade en onveilige situaties.

Wil je weten welke veiligheidsartikelen passen bij jouw magazijn? Neem contact op met onze adviseurs voor persoonlijk advies.

Bel: +31 (0) 412 667 650 of mail naar: info@begra.nl.

Of, maak direct een afspraak voor gratis advies op locatie.

 

Veelgestelde vragen over veiligheid in een magazijn

Is een RI&E verplicht?

Ja. Iedere werkgever met personeel is verplicht een actuele RI&E met plan van aanpak te hebben.

Zijn veiligheidsschoenen verplicht in een magazijn?

Dat hangt af van de risico's. Als uit de RI&E blijkt dat voetletsel kan ontstaan, zijn passende PBM verplicht.

Hoe vaak moet je magazijnstellingen controleren?

Minimaal eenmaal per 12 maanden door een deskundige keurmeester. Daarnaast zijn periodieke wekelijkse en soms dagelijkse inspecties belangrijk.

Wat zijn de grootste risico's in een magazijn?

De grootste risico’s in een magazijn zijn aanrijdingen met intern transport, vallende goederen, beschadigde magazijnstellingen, struikel- en valgevaar, fysieke belasting en brandrisico’s.